KaDıNLaR

 

8 Mart Dünya Kadınlar Günü hepimizin bildiği gibi 1975 yılının Kadınlar Yılı olarak ilan edilmesinden iki sene sonra neredeyse tüm dünyada tarafından resmi olarak kutlanmaya başladı. Bununla birlikte kadının bireyselliği ve özgürlüğü de ön plana çıktı. Dünya Kadınlar Günü sebebiyle bu yazıda sizlere bu güne dair dünyada ve Türkiye’de azmi ve başarısıyla adını tarihe kazımış birkaç kadından söz etmek istiyorum.

Öncelikle Atatürk’ün manevi kızı ve dünyanın ilk savaş pilotu Sahiba Gökçen’den başlamak gerek diye düşünüyorum. Sabiha Gökçen Türk Hava Kurumu'nun Türk Kuşu Sivil Havacılık Okulu'na girdikten sonra Ankara'da yüksek planörcülük brövelerini aldı. Yüksek planörcülük eğitimini tamamlayan Gökçen gördüğü özel eğitimden sonra askeri pilot oldu, avcı ve bombardıman uçaklarıyla uçtu. Dersim Harekatı'na katıldı. Balkan devletlerinin davetlisi olarak, uçağıyla Balkan turu yapan Gökçen, daha sonra Türk Hava Kurumu Türkkuşu'na başöğretmen tayin edildi. Kuşkusuz ki; Sabiha Gökçen tüm kadınlar için ilham kaynağıdır.

Mary Wollstonecraft kendi ailesin tarafından ikinci sınıf insan muamelesi görmüş ve bu sorunsalın üzerine giderek 1791 yılında yalnızca erkeklerin katılabildiği bir ulusal kongreye Kadın Hakları Bildirgesinin sunulmasına ön ayak olmuştur. Bir yıl sonra yayınladığı “Kadın Hakları Savunusu” adlı kitabıyla uluslararası üne kavuşan Wollstonecraft dönemin zorlu şartlarına rağmen hayatının sonuna kadar kadın olmanın yanı sıra bir birey olarak da yaşamayı başarmış ve kendinden sonraki kuşağa, bıraktığı eseriyle ışık tutmuştur.

Türk Sanat Müziğinin yaşayan efsanesi Müzeyyen Senar’in hayranlık uyandıran sesi Atatürk’ün dahi ilgisini çekmiş ve özel meclislerde Atatürk için şarkı okumuştur. Devrin önemli ustalarından ders alan Senar onların bestelerini de okuma fırsatı yakalamıştır. Susan B. Anthony Amerika’da kadın hakları konusunda mücadele veren kişilerin başında yer almış ve kadınlara oy hakkı tanıyan anayasa maddesinin yürürlüğe girmesine büyük katkılar sağlamıştır. Öyle ki; kadın giyimi üzerindeki kısıtlamaları protesto etmek için eteğinin altına bol pantolon giyerek dolaşmıştır.

Halide Edip Adıvar hiç şüphesiz 19.yüzyılın unutulmaz isimlerinden biridir. Hem edebi hem siyasi hem de ideolojik anlamda dönemin çok ilerisinde yaşayan bir kadın olduğunu söylemek yanlış olmayacaktır.  Yirmi bir roman, dört  hikaye kitabı, iki tiyatro eseri ve birçok inceleme yayınlayan Adıvar romanlarında kadının eğitimi ve toplumdaki yeri konusuna çokça değinmiş ve dönemin klasik ev kadını imajını değiştirerek kadın hakları savunuculuğu yapmıştır. Çok iyi derecede İngilizce ve Fransızca bilen Adıvar yurt dışında yaşadığı sürece kaleme aldığı eserlerle dış ülkelerde en çok tanınan Türk yazarlarından biri olmuştur.

Marie Curie radyoaktivite üzerine yaptığı çalışmalarla Nobel Ödülü alan ilk kadındır. Opera sanatçısı ve ressam Semiha Berksoy Avrupa’da sahneye çıkan ilk Türk opera primadonnasıdır. Filozof Simone de Beauvoir özellikle “İkinci Cins” ((Le Deuxième Sexe) adlı eseriyle modern feminizmin temellerini atan kadın yazardır. Remziye Hisar Fransa’da Sorbonne üniversitesinden mezun olan ilk Türk kadın ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın kimyacısıdır. Hellen Keller çocukluğundan beri kör, sağır ve dilsiz olmansa rağmen hayattan kopmamış, kendini engellilere yardım etmeye adamış örnek alınması gereken kadındır. Türkiye’nin ilk kadın muhtarı Gül Esin Aydın kumarı yasaklayarak Atatürk tarafından ödüllendirilmiştir. Aynı zamanda kadın haklarına yönelik çalışmalarıyla da önemli katkılar sağlamıştır.   Coco Chanel modern çizgileriyle yeni bir dönem başlatmış ve moda kavramının temel taşlarını oluşturmuştur. Döneminin en önemli kadın atletlerden biri, yirmisi Wimbledon olmak üzere 67 madalyası olan Billie Jean King spora kadın-erkek eşitliği kavramını getiren kadındır. Siyasi görüşleriyle ön plana çıkan Frida Kahlo bir çok ünlü ressamın övgüsünü toplayabilmiş başarılı bir ressamdır.

Edebiyattan siyasete, müzikten bilime, felsefeden yöneticiliğe KADIN yüz yıllardır her alanda kendini ispat etti ve sayısız başarılara imza attı. Taktire şayan bu insanları ve adını buraya sığdıramayacağım bir çoğunu saygıyla anarak tüm anneler, genç kızlar ve kız çocuklarının Dünya Kadınlar Günü’nü bir kez daha kutlarım.